Familia Romana (pars 1) hardcover

De methode Lingua Latina per se illustrata, waarvan Familia Romana het eerste en meest gebruikte deel is, is opgebouwd uit 35 hoofdstukken. Elk hoofdstuk introduceert nieuwe woordenschat en grammaticale structuren, die volledig uit de context worden afgeleid. Het boek is volledig in het Latijn geschreven en bevat geen uitleg in het Nederlands. Leerdoelen worden niet expliciet benoemd in de vorm van lijstjes per hoofdstuk. In plaats daarvan zijn grammaticale onderwerpen en woordenschat impliciet verwerkt in de teksten en oefeningen. De opbouw is systematisch: grammatica en taalgebruik keren steeds terug en worden gaandeweg uitgebreid. Aan het einde van hoofdstukken wordt de inhoud samengevat, waardoor duidelijk wordt wat leerlingen inhoudelijk beheersen na afronding van een hoofdstuk. De methode is bedoeld voor gymnasiasten en wordt ingezet in de onderbouw (leerjaar 1 tot en met 4).

Het basisboek zelf is uniform en biedt geen expliciete differentiatie binnen de hoofdstukken. Differentiatie vindt plaats via aanvullend oefenmateriaal en extra teksten, waarmee docenten kunnen inspelen op verschillen tussen leerlingen. Leerlingen die sneller werken of meer uitdaging aankunnen, kunnen aanvullende en actievere oefeningen krijgen, terwijl leerlingen die meer ondersteuning nodig hebben gebruikmaken van meer begeleide, passieve oefeningen. In de huidige versie is dit onderscheid niet zichtbaar voor leerlingen in het boek zelf. Docenten krijgen ondersteuning via aanvullende materialen en overzichten, waardoor zij gericht kunnen differentiëren. In de nieuwe editie wordt beoogd om deze differentiatie duidelijker zichtbaar te maken, onder andere door onderscheid tussen minimale en verdiepende opdrachten explicieter te markeren.

Hoewel de methode oorspronkelijk uit de jaren vijftig stamt, sluit zij sterk aan bij inzichten uit modern taalverwervingsonderzoek. De methode is gebaseerd op het principe dat taalverwerving vooral plaatsvindt door veel begrijpelijke input. Leerlingen lezen vanaf het begin langere, samenhangende teksten in de doeltaal, waardoor zij op een natuurlijke manier leren begrijpen zonder voortdurend te vertalen of grammatica te analyseren. De grote hoeveelheid Latijnse tekst zorgt voor rijke en herhaalde blootstelling aan de taal. Dit draagt bij aan begrip, motivatie en leesvaardigheid. Scholen die met de methode werken, signaleren dat leerlingen sneller vertrouwen krijgen in hun eigen taalvaardigheid en beter voorbereid zijn op tekstbegrip bij toetsen en examens. Ook is er onderzoek uitgevoerd waaruit blijkt dat leerlingen die met deze methode werken meer motivatie laten zien dan leerlingen die met traditionelere methodes werken.

Aan de methode zijn geen vaste toetsen gekoppeld. Toetsing wordt gezien als de verantwoordelijkheid van de docent en niet als een vast onderdeel van het lesmateriaal. Docenten bepalen zelf hoe en wat zij toetsen, passend bij hun lespraktijk en leerlingen. Wel zijn er adviezen en voorbeeldmaterialen beschikbaar voor docenten. Daarnaast bevat elk hoofdstuk een extra tekst die aansluit bij de woordenschat en grammatica van dat hoofdstuk en die gebruikt kan worden voor toetsing of verwerking.

De vormgeving van het boek is functioneel en ondersteunend aan het leerproces. Afbeeldingen spelen een centrale rol in het begrijpen van de tekst: elke illustratie is bedoeld om woordbetekenis en context te verduidelijken. Er is geen aparte aangepaste druk voor bijvoorbeeld dyslectische leerlingen. Wel zijn alle teksten ingesproken, waardoor leerlingen de mogelijkheid hebben om de tekst te beluisteren. Daarnaast is er in het verleden samengewerkt met gespecialiseerde organisaties om het materiaal toegankelijk te maken voor blinde en slechtziende leerlingen. De methode ondersteunt daarmee verschillende manieren van verwerken, zonder specifieke aangepaste edities te hanteren.

Omdat de methode gericht is op het leren van Latijn en het werken met teksten uit de Romeinse wereld, staat een historische context centraal. Directe aansluiting bij de hedendaagse leefwereld van leerlingen is daarom minder vanzelfsprekend. Wel biedt het materiaal aanknopingspunten voor het leggen van verbindingen met het heden, bijvoorbeeld via verhalen over de Romeinse samenleving en historische achtergronden. In de huidige editie is representatie beperkt, mede doordat de oorspronkelijke illustraties een eenzijdig beeld laten zien.

De gedrukte methode is beperkt aanpasbaar, maar het digitale materiaal biedt ruimte voor aanvullingen en actualisering. Omdat Latijn en de bijbehorende teksten historisch van aard zijn, speelt actualiteit een minder grote rol dan bij andere vakken. De koppeling met hedendaagse thema’s en actuele perspectieven wordt vooral door de docent gelegd. In de huidige versie gebeurt dit via suggesties en handreikingen. In toekomstige versies zal hier meer expliciete ondersteuning voor worden ontwikkeld, zowel in docentmateriaal als in leerlingopdrachten.

De methode bestaat uit een gedrukt werkboek en een digitale omgeving. Het boek is bedoeld om actief mee te werken, al wordt leerlingen vaak aangeraden om veel oefeningen in een schrift te maken, zodat het boek herbruikbaar blijft. Voor scholen die dat wenselijk vinden, is er daarnaast de mogelijkheid om losse werkbladen op A4-formaat te gebruiken. De digitale omgeving bevat interactief materiaal, waaronder oefeningen, ingesproken teksten en liedjes. De digitale omgeving fungeert als aanvulling op het boek en biedt extra mogelijkheden voor oefenen en luisteren.

Addisco werkt samen met docenten die met de methode werken. Extra teksten en materialen die door collega’s worden ontwikkeld, kunnen worden toegevoegd aan een groeiende verzameling aanvullend materiaal. Dit gebeurt onder andere via gedeelde documenten en verwijzingen naar externe bronnen. De methode wordt internationaal gebruikt, waardoor er wereldwijd veel aanvullend materiaal beschikbaar is. Addisco volgt deze ontwikkelingen en verzamelt relevante links en bronnen, zodat docenten inspiratie kunnen opdoen en materiaal kunnen verrijken.

De digitale omgeving is in eigen beheer ontwikkeld en niet afhankelijk van externe leerplatforms. Hierdoor behoudt Addisco controle over het materiaal en de wijze waarop het wordt aangeboden. Er worden geen leerlinggegevens opgevraagd bij scholen; indien gegevens nodig zijn, worden deze rechtstreeks door de gebruiker zelf verstrekt. De werkwijze voldoet aan de AVG-richtlijnen. Het nadeel van deze onafhankelijkheid is dat scholen met een apart platform moeten werken, maar dit biedt ook flexibiliteit en controle over privacy en inhoud.

Addisco distribueert op dit moment bestaande edities van de methode die door verschillende internationale uitgevers worden gedrukt. Hierdoor zijn prijs en productiewijze afhankelijk van de betreffende uitgever. Addisco is transparant over deze situatie en over de beperkingen die dit met zich meebrengt. Voor de nieuwe editie wordt gestreefd naar meer invloed op productie, prijs en duurzaamheid. Ontwikkelkeuzes en kosten worden helder gecommuniceerd richting scholen.

Duurzaamheid speelt een belangrijke rol in de visie van Addisco. De huidige boeken zijn herbruikbaar en niet bedoeld om jaarlijks vervangen te worden. Door leerlingen in schriften te laten werken, wordt verspilling van boeken beperkt. Voor de toekomstige editie is het streven om het boek in Nederland te laten drukken, met gecertificeerd papier en aandacht voor verantwoorde productie. Ook binnen het onderwijscentrum van Addisco wordt duurzaam gewerkt, wat aansluit bij de ambitie om deze waarden ook door te vertalen naar het lesmateriaal.